| Osing |
Jawa standar (Solo–Yogya) |
Glosa |
| isun |
aku, kulå, ingsun |
saya |
| sun, hun |
tak-, dak-, sun (jarang, untuk sastra, contohnya sun gegurit) |
kata ganti orang (aku/saya) |
| hirå/irå, sirå, rikå, ndikå |
kowé, sampéyan, panjenengan, ndikå |
kamu |
| -isun, -nisun |
-ku, kulå (krama), -ingsun, -ningsun (jarang, untuk sastra, contohnya pepujaningsun) |
akhiran aku |
| -irå, -nirå, -rikå, -nrikå |
-mu, panjenengan (krama), -irå, -nirå (jarang, untuk sastra) |
akhiran kamu |
| -é, -né |
-é, -né (ngoko), -ipun, -nipun (krama) |
-nya |
| -akên |
-aké (ngoko), -akên (krama) |
-kan |
| di- |
di- (ngoko), dipun- (krama) |
di- |
| iyané, yané |
dheweke |
dia |
| dhewek |
dhewe |
sendiri |
bain (byaén) |
baé, waé |
saja |
| soren |
wingi, sore |
kemarin, sore |
| soren bengi |
wingi bengi |
kemarin malam |
| sorene maning, wingenane (wingyenane') |
wingenane |
kemarin dulu |
| kesuwun |
matur nuwun |
terima kasih |
| aran |
jeneng (lebih umum), aran, nåmå/nami, asmå |
nama |
| aranisun |
jenengku (lebih umum), aranku |
nama saya |
| aranirå, aranrikå |
jenengmu (lebih umum), aranmu |
nama kamu |
| lare |
bocah, lare |
anak |
| wong |
wong |
orang |
iki (ikai) |
iki, punikå, puniki |
ini |
iku (ikau) |
iku, kuwi, punikå, puniku |
itu |
| ikå |
ikå, aku kae, punikå |
itu (jauh) |
gedigi, digi (gedigai, kadi iki) |
ngene, mangkene |
begini |
gedigu, digu (gedigau, kadi iku) |
ngono, mangkono |
begitu |
| dulur |
sêdulur |
saudara |
| arêp, nak |
arêp |
akan |
| maning |
manèh |
lagi |
| emong |
emoh |
tidak mau, enggan |
| acak |
jajal |
coba |
| ulih |
olèh |
dapat |
| ilu, milu, nutut |
mélu, tumut, ngetut |
ikut |
| uwah, robah (robyah) |
owah |
berubah |
| umah (umyah) |
omah |
rumah |
| lebih |
luwih |
lebih |
| paran, paen |
åpå |
apa |
| ånå paran |
ånå åpå |
ada apa |
| paran maning |
åpå manèh |
apalagi |
| endi (êndai) |
endi |
mana |
| kêlêndi (kêlêndai) |
kêpriyé, piyé |
bagaimana |
| wayakêndi, kapan |
kapan |
kapan |
| apuwå |
kenå ngåpå |
kenapa, mengapa |
| såpå, håpå |
såpå |
siapa |
| pirå, sekendi(an) |
pirå |
berapa |
| påcå |
sidå |
jadi |
| sakat |
wiwit, kawit |
sejak, semenjak |
| bêngen |
biyen |
dahulu |
| sampek, taker |
nganti, ngasi |
sampai |
| åjå |
åjå |
jangan |
| sing, hing |
ora, mboten |
tidak |
| taping, naming |
nanging, ananging |
namun, tetapi |
| nånå, sing ånå, hing ånå |
ora ånå |
tidak ada, tiada |
| sing paran-paran, hing paran-paran, madak paran-paran |
ora åpå-åpå |
tidak apa-apa, tidak mengapa |
| sing biså, hing biså |
ora biså, mboten saged |
tidak bisa |
| sing gunå, hing gunå |
ora gunå, ora migunani |
tidak berguna |
| sing kuat, hing kuat |
ora kuwat |
tidak kuat |
| durung |
durung |
belum |
| dudu |
dudu, sanes |
bukan |
| parêk |
cêdhak, cêrak |
dekat |
| golek, golet |
golek |
mencari |
| sulung, hulung, lung |
dhisik, sik |
dulu |
| mau, maukå, mukå |
mau, wau |
tadi |
| engko |
mengko |
nanti |
| mung, cumong |
mung, amung, namung |
hanya, cuma |
| kanggo |
kanggo |
untuk |
| munggah |
munggah |
naik |
| mudhun |
mudhun |
turun |
| jero, jeru |
jero, jeru |
dalam |
| njåbå |
njåbå, njawi |
luar |
| cethèk |
cêthèk |
dangkal |
| weruh, wuningå |
weruh, uningå |
tahu |
| sedhelå, sedhilut |
sadhélå, sakêdhap |
sebentar |
| njuwut, ngampèt |
njupuk |
mengambil |
| kakang, kang |
kakang, kangmas, kang, mas |
kakak laki-laki, abang |
| mbok |
mbakyu, mbak, yu |
kakak perempuan |
| tuwek |
tuwå |
tua |
| apak |
bapak, båpå, råmå |
ayah |
| emak |
ibu, mak, biyung, simbok |
ibu |
| anang |
embah lanang, éyang kakung, kaki |
kakek |
| adon |
embah wadon, éyang putri, nini |
nenek |
bacot (byacot) |
irung |
hidung |
bau (byau) |
pundhak |
bahu |
| sikil |
sikil |
kaki |
| kéné, meréné |
kéné, mréné |
sini, ke sini |
| kånå, merånå |
kånå, mrånå |
sana, ke sana |
| melebu |
mlebu |
masuk |
| wetu, metu |
wetu, metu |
keluar |
melaku (melakau) |
mlaku |
berjalan |
melayu (melayau) |
mlayu |
berlari |
| perèi |
prèi |
libur |
| seperéné |
sepréné |
hingga saat ini |
| seperånå |
seprånå |
hingga saat itu |
| gerabah (geryabyah) |
grabah |
gerabah |
| cemepak |
cumepak |
tersedia |
| elom |
ngelih, luwé |
lapar |
| cupar |
sujånå, butarepan |
cemburu |
| lumur |
gelas |
gelas |
| aju |
banjur, lajêng |
lalu, kemudian |
| menyang |
lungå |
pergi |
| njelasakên, nerangakên |
nerangaké (ngoko), nerangakên (krama) |
menjelaskan, menerangkan |
| ngomongakên |
ngomongaké (ngoko), ngginemakên (krama) |
membicarakan |
| nyebarakên |
nyebaraké (ngoko), nyebarakên (krama) |
menyebarkan |
| nggeningakên |
ngêjaraké, ngumbaraké, ngêbènaké |
membiarkan |
| nggunakakên |
nggunakaké (ngoko), ngginakakên (krama) |
menggunakan |
| nganakakên |
nganakaké (ngoko), ng(a)wontênakên (krama) |
mengadakan |
| ngêrungokakên |
ngrungokaké (ngoko), mirêngakên (krama) |
mendengarkan |
| mêlêcirakên |
ngluncuraké |
meluncurkan |
| picis |
dhuwit |
uang |
| kêmêthak |
umuk, kumaki, kuminter |
sombong, sok tahu |
| deleng, dileng |
deleng, delo(k), dulu |
lihat |
| hang, kang |
sing, kang |
yang |
| magih |
isih |
masih |
makene (myakenè) |
kareben, ben, supåyå, amrih, murih |
agar, supaya |
| muni |
muni |
berbunyi |
| mulih |
mulih, bali |
pulang |
| kecaruk |
kêpêthuk, ketemu |
bertemu |
| katon |
katon |
terlihat, tampak |
| lanang |
lanang |
laki-laki |
| wadon |
wadon |
perempuan |
jêbeng, beng (jêbyeng, byeng) |
gêndhuk (ndhuk), dhènok (nok) |
sebutan untuk anak perempuan |
| thulik, lik |
tholé (lé), ênggèr (ngger), kenang (nang) |
sebutan untuk anak laki-laki |
| takon |
takon |
bertanya |
| talar, nalar |
bantah, mbantah |
bantah, membantah |
| ring, nong |
ing |
di |
| ring endi, nong endi |
ing endi, ning endi |
di mana |
| nyang |
mênyang, nyang, mring |
ke |
| tekå' |
såkå |
dari |
| kadhung, adhung, dhung |
yèn, nèk |
kalau |
| gok |
ånådéné, yèn, bilìh |
bahwa, kalau |
| kathik |
nganggo |
memakai, menggunakan |
| kåncå |
kåncå |
teman |
| ånå |
ånå |
ada |
madhang (madhyang) |
mangan, madhang |
makan |
| mêmêngan, mêngan |
dolan, amêng-amêng |
bermain |
| késuk |
sésuk |
besok |
| wérå |
jêmbar, åmbå, bawérå |
luas |
| saiki |
saiki |
sekarang |
| sabrang (sabryang) |
télå rambat |
ubi jalar |
| sawi (sawai) |
télå pohung |
ubi kayu |
| sawen, sayur |
sawi |
sawi |
| entèk |
entèk, telas |
habis |
| wis |
wis, sampun |
sudah |
| èdhèng (èdhyeng), alon |
alon, rindhik |
pelan, perlahan |
| mari |
bar, rampung |
selesai |
nawi (nawai) |
mênåwå, mênawi |
barangkali |
| jumbul |
jumbul, mecungul |
muncul |
| ambi |
karo, kambi |
dengan |
| masiyå, ambekenå |
sênajan, sanadyan |
walaupun |
| kêneng |
kênå |
mengenai |
| kari |
nemen/temen, tenan, banget, kliwat |
sangat, benar-benar, terlalu |
| kari alon |
kliwat alon, alon banget |
terlalu pelan, sangat pelan |
| kari sing kuat, sing kari kuat |
ora kuwat banget, ora kuwat tenan, kliwat ora kuwat |
sangat tidak kuat, benar-benar tidak kuat, terlalu tidak kuat |
| buru |
lagi (men)tas, lagiyan, lagi waé |
baru saja |
| bangur (byangur) |
angur, luwung, mendhing |
lebih baik |
| wêlas |
tresnå |
cinta |
| gubab (gubyab) |
ngapusi |
bohong |
| gêsah |
kåndhå, ngomong, nggunêm, jagongan |
berbicara, mengobrol |
| janggêt |
kêlet |
menempel |
| kêpus |
têlês, kêbês |
basah |
| laki/rabi |
bojo, garwå |
suami/istri |
| lakinisun/rabinisun |
bojoku, garwaku |
suamiku/istriku |
| ijèn (ijyen) |
ijèn |
sendiri, seorang diri |
| wurung |
wurung |
batal, tidak jadi |
| abang (abyang) |
abang |
merah |
| kelawu, belawu |
klawu |
abu-abu, kelabu |
| cêmêng |
irêng, cêmêng |
hitam |
| biru terong |
wungu |
ungu |
| kapuråntå |
jambon |
merah muda |
| sabrang êndhog |
jinggå, oranye |
jingga |
| getuh |
buthêk |
keruh |
| semångkå, belungking |
semångkå |
semangka |
| unyik, munyik, ngguyu |
ngguyu |
tertawa |
| uyab, muyab, guyon |
guyon |
bergurau |
| lor, elor |
lor |
utara |
| kulon |
kulon |
barat |
| wetan, etan |
wetan |
timur |
| kidul |
kidul |
selatan |
| anter |
banter |
keras, cepat |
| gancang (gyancang) |
ndang, age, gelis |
cepat |
| ndhuwur |
ndhuwur, nginggil |
atas |
| ngisor |
isor, ngisor |
bawah |
| dhuwur |
dhuwur, inggil, luhur |
tinggi |
| cendhèp |
cendhèk, endhèk |
rendah |
| dåwå |
dåwå |
panjang |
| enthek, menthek, cingkrek/cingkek, cendhek |
cendhèk, cekak |
pendek |
| jajang |
pring |
bambu |
| enggek, bengkek |
akèh |
banyak |
| ipet |
saithik, sithik, saipêt, saimêt |
sedikit |
| iwak |
iwak |
ikan |
| bajul |
båyå, bajul |
buaya |
| ulå |
ulå |
ular |
| banyak (byanyak) |
banyak |
angsa, soang |
| banyu (byanyu) |
banyu |
air |
| segårå |
segårå, laut |
laut |
| agep |
ambegan |
napas, bernapas |
| nguwèni, wèni |
ngwèhi, mènèhi |
memberi |
| såyå |
såyå, sangsåyå, tansåyå |
semakin, makin |
| eluh, iluh |
êluh |
air mata |
| endhas (endhyas), pathak |
endhas (dianggap kasar), sirah, muståkå |
kepala |
| cangkem |
cangkem (kadang dianggap kasar), tutuk |
mulut |
| lambé |
lambé |
bibir |
| gulu |
gulu |
leher |
| pakèl, kèlèk |
kèlèk |
ketiak |
| weteng |
weteng |
perut |
| geger |
geger |
punggung |
| kèmpol |
kèmpol |
betis |
bangkik (byangkik) |
bangkèkan |
pinggang |
| dhengkul |
dhengkul |
lutut |
| untu |
untu |
gigi |
| abet |
solah tingkah |
lagak, tingkah |
| råndhå |
randhå |
janda |
| pudhot |
dhudhå |
duda |
| lancing |
jåkå |
bujang, lajang |
| rengit |
lemud |
nyamuk |
| urip |
urip |
hidup |
| murub |
murub |
hidup, menyala |
angkat, ngangkat (mulai, angkat) |
wiwit |
mulai |
| marahi, nggarai |
maraki, njalari, nyababaké, nggarani |
menyebabkan |
untab, mempeng (marah, rajin) |
nesu, muring, muntab |
marah |
| nggåwå |
nggåwå |
membawa |
galapan (gyalapan) |
balapan |
lomba, balap |
| cengkal, wangkot |
wangkod, wangkal |
bandel, keras kepala |
| ngeloyong |
nglangi |
berenang |
| keloyong-loyong |
kédanan, kesengsem |
tergila-gila |
| sigunen |
ceguken, segunen |
cegukan |
| ambung, aras |
ambung |
cium |
| jumbleng |
peteng dhedhet |
gelap gulita |
| gosong, gempung |
gosong |
hangus |
| dalan, lurung (dyalan) |
dalan |
jalan |
| udan |
udan |
hujan |
| temebluk, gemeblug, cicir |
tibå |
jatuh |
| kaju, kajon |
kagum, gumun |
kagum, heran |
| getap |
jirih |
penakut |
| uman (umyan) |
uman, kumanan |
kebagian |
| reki |
sindap |
ketombe |
| selawasé |
salawasé |
selama-lamanya |
| beléthok |
endhut/lendhut, waled, blethok |
lumpur |
lucu (lucau) |
lucu |
lucu |
lunyu (lunyau) |
lunyu |
licin |
liwat (liwyat) |
liwat |
lewat |
endane, using tah (endyané) |
ah gèk mångså |
masa, masa iya? |
| parot |
simpen |
simpan |
ladak (ladyak) |
umuk, ladak |
sombong, angkuh |
| serngéngé |
srengéngé |
matahari |
serwiwi (serwiwai) |
suwiwi, lar |
sayap |
| ngawang |
mabur, miber |
terbang |
jago (jyago) |
jago |
ayam jantan |
babon (byabon) |
babon |
induk ayam, ayam betina |
| busek |
busek |
hapus, penghapus |
| åndhå |
åndhå |
tangga |
| woh |
woh |
buah |
| pelem, poh |
pelem, poh |
mangga |
| oyod, odod |
oyod |
akar |
| godhong |
godhong |
daun |
| abot |
abot |
berat |
| wanèn |
wani |
berani |
| wedèn |
wedi |
takut |
| dhoyong |
dhoyong |
condong |